Asset Publisher Asset Publisher

Bệnh Viêm Da Cơ Địa Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Chữa Mới Nhất 2021

Viêm da cơ địa hay còn gọi là bệnh chàm thể tạng, eczema, sẩn ngứa Besnier, Lichen đơn dạng mãn tính. Viêm da cơ địa ở trẻ em chiếm tỷ lệ cao nhưng người lớn cũng có thể mắc phải. Viêm da cơ địa mạn tính thường kéo dài và có thể bùng phát vào từng thời điểm. Kèm theo có thể là bệnh suyễn hoặc viêm mũi dị ứng.

Bệnh viêm da cơ địa là gì? Phân loại

Viêm da cơ địa tên tiếng anh là Atopic Dermatitis, ngoài ra căn bệnh này còn được biết đến với nhiều tên gọi thông dụng như bệnh chàm eczema, bệnh liken đơn mạn tính, bệnh sẩn ngứa besnier, chàm cơ địa,…

Đặc trưng nổi bật nhất của viêm da cơ địa là tình trạng ửng đỏ, da khô, nứt nẻ thành từng mảng kèm triệu chứng ngứa ngáy, xuất hiện mụn nước.

Hình ảnh viêm da cơ địa

Hình ảnh viêm da cơ địa

Đặc biệt bệnh lý này còn có quan hệ mật thiết với yếu tố di truyền và thường khởi phát từ giai đoạn sơ sinh. Bệnh có thể xuất hiện kèm với các vấn đề sức khỏe khác như sốt, hen phế quản, hen suyễn,…

Theo các chuyên gia, viêm da cơ địa bệnh học thường được chia thành nhiều thể. Cụ thể:

  • Viêm da cơ địa dị ứng tiếp xúc: Là tình trạng thường gặp ở những vùng da bị hở khi tiếp xúc với các dị nguyên như xi măng, cao su, phấn hoa, bụi bẩn,… Khi bị căn bệnh này người bệnh sẽ có các tổn thương cơ bản như đỏ da, xuất hiện mụn nước, phù nề. Đặc biệt khi chuyển sang giai đoạn mãn tính, da sẽ thô ráp, bong tróc thậm chí là có vảy.
  • Viêm da cơ địa bội nhiễm: Là tình trạng thường gặp ở các vị trí da xây xát, bỏng do dị ứng với độc tố của các chủng khuẩn như tụ cầu khuẩn, liên cầu khuẩn, nấm Trichophyton. Tình trạng viêm da cơ địa nặng người bệnh sẽ gặp hiện tượng chảy mủ, xuất hiện vảy tiết,…
  • Viêm da chàm thể đối xứng: Là tình trạng da bị nổi mẩn đỏ, ngứa rát xuất hiện ở 2 bên khuỷu tay, bàn chân theo dạng đối xứng.
  • Viêm da thể đồng tiền: Là những tổn thương trên da có hình tròn hoặc oval đồng xu với đặc trưng nổi bật là các mụn nước, hiện tượng phù nề, nổi sần và đặc biệt là có liken hóa.

Đối tượng và tỷ lệ mắc bệnh viêm da cơ địa dị ứng

Hiện nay chưa có nghiên cứu chuyên sâu nào về tỷ lệ người mắc bệnh viêm da cơ địa dị ứng ở Việt Nam.

Tuy nhiên, theo số liệu của bệnh viện Da Liễu Quốc Gia thì có thời điểm có tới 20% bệnh nhân viêm da cơ địa đến khám. Còn theo số liệu của bệnh viện Da Liễu Hồ Chí Minh thì tần suất mắc bệnh đã tăng 2 – 3 lần.

  • Có tới 60% trẻ phát bệnh dưới 2 tuổi, 30% trong 5 năm tuổi đầu và chỉ có khoảng 10% trẻ bị khởi phát từ ở độ tuổi 6 – 20. Bệnh rất hiếm khởi phát lần đầu ở người trưởng thành.
  • Đặc biệt, có 20% trẻ khởi phát bệnh dưới 2 tuổi có những biểu hiện bệnh kéo dài đến sau này và 17% phát bệnh ngắt quãng trước 7 tuổi.
  • Viêm da cơ địa không phân biệt giới tính, nhưng theo một số báo cáo cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới nhiều hơn nữ giới.

Bên cạnh đó, phụ nữ đang mang thai và sau sinh là đối tượng rất dễ bị viêm da cơ địa. Điều này được lý giải như sau:

  • Thứ nhất: Do cơ địa đã có tiền sử mắc bệnh, khi mang thai hormone thay đổi và hệ miễn dịch suy giảm làm bùng phát triệu chứng bệnh.
  • Thứ hai: Do yếu tố môi trường tác động vào thời điểm nhạy cảm khi mang thai và sau sinh hoặc do dị ứng thức ăn làm khởi phát bệnh.
  • Thứ ba: Phụ nữ sau sinh có thời gian kiêng cữ, ít tắm gội và thường xuyên ủ kín người, tạo điều kiện cho bệnh phát tác.

Vậy bị viêm da cơ địa khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không? Các chuyên gia khẳng định đây là bệnh lý lành tính không ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Tuy nhiên tình trạng ngứa ngáy, nứt nẻ, da khô sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ của mẹ, chán ăn, mệt mỏi,… có thể ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của thai nhi trong bụng mẹ.

Đặc biệt, bệnh có yếu tố di truyền nên con sinh ra sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh, đi kèm với các triệu chứng viêm mũi dị ứng, hen suyễn, sốt cỏ khô, viêm kết mạc, viêm tai giữa,…

Chính vì thế, các chuyên gia cảnh báo phụ nữ có tiền sử mắc bệnh phải kiểm soát tốt bệnh trước khi có kế hoạch mang thai.

Các bài viết liên quan hữu ích cho bạn mới nhất:

Nguyên nhân gây bệnh viêm da cơ địa

Chàm thể tạng tuy là bệnh lành tính nhưng lại có cơ chế hoạt động vô cùng phức tạp. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được nguyên nhân viêm da cơ địa. Nhiều ý kiến cho rằng các biểu hiện của bệnh liên quan nhiều đến yếu tố cơ địa.

Nguyên nhân gây bệnh liên quan nhiều đến yếu tố cơ địa

Nguyên nhân gây bệnh liên quan nhiều đến yếu tố cơ địa

Theo các nghiên cứu di truyền học, bệnh chàm cơ địa có thể liên quan đến các yếu tố sau:

  • Tiền sử gia đình.
  • Cơ địa, làn da nhạy cảm (có sự liên hệ với các nhiễm sắc thể trong AND).
  • Số lượng các protein filaggrin trong lớp thượng bì (chủ yếu do thiếu hụt, dẫn đến khả năng bảo vệ da bị giảm xuống).

Ngoài ra, các dấu hiệu viêm da cơ địa như ngứa ngáy, khô ráp… sẽ ngày càng thêm trầm trọng nếu có sự tác động của các yếu tố như:

  • Khuẩn tụ cầu, nhất là loại tụ cầu vàng Staphylococcus aureus.
  • Các loại thức ăn gây dị ứng với cơ thể (chủ yếu là thực phẩm giàu protein).
  • Trạng thái căng thẳng thần kinh kéo dài, xúc động quá mức.
  • Thời tiết thay đổi thất thường (một dạng dị ứng thời tiết). Là một trong những nguyên nhân gây viêm da cơ địa mùa lạnh.
  • Một số yếu tố khác: Người mắc bệnh lý liên quan đến tuyến giáp, nữ giới bị rối loạn kinh nguyệt, thường xuyên phải tiếp xúc với chất len dạ…

Trong một số nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học khẳng định viêm da cơ địa bệnh học chủ yếu xuất hiện ở trẻ nhỏ, sau đó dần thuyên giảm khi chúng đến tuổi trưởng thành. Còn ở người lớn, bệnh thường phát triển từ cấp tính sang mãn tính nhưng các triệu chứng thường ít nặng nề hơn trẻ nhỏ. Vì vậy mà không ít giả thuyết cho rằng người trưởng thành chịu tác động nhẹ hơn vì đây là nhóm đối tượng có hệ thống miễn dịch hoàn thiện.

Các loại viêm da cơ địa thường gặp

Viêm da cơ địa bệnh học được chia thành nhiều thể bệnh khác nhau. Dưới đây là các thể bệnh thường gặp nhất:

Viêm da cơ địa hình ảnh thường thấy nhất là các mẩn đỏ gây ngứa dữ dội

Viêm da cơ địa hình ảnh thường thấy nhất là các mẩn đỏ gây ngứa dữ dội

  • Viêm da cơ địa dị ứng tiếp xúc: Thường gặp ở vùng da hở khi tiếp xúc với các dị nguyên như niken, xi măng, cao su,…. Các tổn thương cơ bản gồm đỏ da, xuất hiện mụn nước, hơi phù nề. Chuyển qua giai đoạn mãn tính da thô ráp, bị bong tróc, có vảy da.
  • Viêm da cơ địa bội nhiễm: Thường gặp ở vị trí da bị xây xát, vết bỏng, vết đốt,… do dị ứng với độc tố của vi khuẩn tụ cầu, liên cầu khuẩn, nấm Trichophyton. Tình trạng bội nhiễm nặng dẫn đến đám tổn thương bị trầy, chảy dịch mủ, vảy tiết.
  • Viêm da cơ địa chàm thể đối xứng: Da nổi mẩn đỏ, ngứa ngày, thường xuất hiện đối xứng như ở 2 bên khuỷu tay, 2 bàn tay, 2 bàn chân,…
  • Viêm da thể đồng tiền: Tổn thương trên da có hình tròn hoặc oval đồng xu, có mụn nước, da nổi sẩn, phù, sau đó xuất hiện vảy da có liken hoá.

Vị trí cơ thể dễ mắc bệnh

Viêm da cơ địa có thể khởi phát ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể, nhưng nhìn chung phổ biến nhất vẫn là những vị trí dưới đây.

  • Chân: Xuất hiện các mụn nước gây ngứa ngáy, khô và bong tróc da ở lòng bàn chân, các ngón chân, kẽ chân, bắp chân, nguyên nhân chủ yếu do tiếp xúc với môi trường độc hại trong thời gian dài.
  • Tay: Chủ yếu ở bàn tay, ngón tay với dấu hiệu ngứa, nổi mẩn đỏ, khô da, bong tróc, do tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc do yếu tố di truyền.
  • Mặt: Viêm da cơ địa ở mặt khiến da sần sùi, bong tróc da, đỏ da, mẩn ngứa gây tổn thương trên da. Ngoài ra, nhiều người bị viêm da cơ địa quanh miệng với các mụn nước li ti, lở loét, bong tróc da.
  • Lưng: Viêm da cơ địa ở lưng gây ngứa ngáy, thời gian dài da bị liken hoá thành từng mảng, sẩn và phù.
  • Mông: Nổi sẩn ngứa, phù nề da, liken hoá ở mông, chủ yếu do viêm nhiễm, vệ sinh không sạch sẽ, mặc đồ bó sát, trẻ mặc bỉm sai cách,…
  • Vùng kín: Nguyên nhân chủ yếu do dị ứng sữa tắm, quần áo bó sát hoặc vệ sinh không sạch sẽ.

Triệu chứng viêm da cơ địa

Các triệu chứng viêm da cơ địa có biểu hiện lâm sàng ở mỗi người. Tùy theo mức độ nặng – nhẹ mà mỗi bệnh nhân có thể gặp những dấu hiệu khác nhau như: Khô da, ngứa ngáy cả ngày và có xu hướng nặng hơn về đêm, da xuất hiện mụn nước nhỏ rồi vỡ ra kèm dịch khi gãi, các mảng da dày phù nề do gãi,…

Giống như nhiều bệnh viêm da cùng nhóm, chàm thể tạng tiến triển qua 2 giai đoạn là cấp tính và mãn tính. Mỗi giai đoạn, người bệnh sẽ gặp phải những biểu hiện lâm sàng hoàn toàn khác biệt.

1. Giai đoạn cấp tính của bệnh

Các triệu chứng của bệnh viêm da cơ địa cấp tính thường bột phát và diễn biến nhanh. Trong đó, vùng da má, cằm, trán thường bị tổn thương đầu tiên. Một số trường hợp khác, các tổn thương có thể lan rộng ra các chi trên, toàn thân.

Ở giai đoạn cấp tính, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng sau:

  • Các vùng da màu hồng hoặc đỏ đột ngột xuất hiện trên mặt. Chúng tạo thành hình móng ngựa, đôi khi có hình tròn và không chia ranh giới rõ ràng.
  • Da không xuất hiện đám đỏ mà có từng đám sần đỏ ngay dưới da vùng mặt.
  • Sau một thời gian, viêm da cơ địa nổi mụn nước li ti, không có vảy, tiết dịch khi gãi. Chất dịch này có thể chảy trong vài ngày cho đến khi da bị phù nề, ngứa ngáy và hình thành vảy (khi đã khô hết dịch tiết ra).
  • Trong trường hợp da bị bội nhiễm, các vùng da đỏ rát, đau nhức, sưng nhẹ. Quan sát bằng mắt thường thấy có mụn nhỏ, vảy tiết đóng lại màu vàng.

Viêm da cơ địa cấp tính chủ yếu gây ra tổn thương ở mặt

 

Viêm da cơ địa cấp tính chủ yếu gây ra tổn thương ở mặt

Khi mắc chàm thể tạng cấp tính, người bệnh có thể bị nổi mụn nước, chảy dịch ở vùng da tổn thương trong thời gian dài. Sau đó, bệnh dần chuyển qua giai đoạn bán cấp với những dấu hiệu không điển hình: Da khô, hơi đỏ, không bị chảy dịch, phù nề.

2. Giai đoạn mãn tính của chàm cơ địa

Bệnh chàm thể tạng khi sang giai đoạn mãn tính sẽ kéo dài dai dẳng, tiến triển với những triệu chứng nặng hơn. Ở giai đoạn này, bệnh sẽ có đặc trưng là sự khô ráp, nứt nẻ trên da. Những dấu hiệu của bệnh viêm da cơ địa mãn tính điển hình và khá dễ nhận biết. Cụ thể:

  • Tổn thương chủ yếu xuất hiện ở các vùng da có nếp gấp như cổ tay, bàn tay, bàn chân, vùng da cùi chỏ,…
  • Các vùng da tổn thương xuất hiện màu đỏ, thậm chí đỏ sẫm, chúng dày sừng và cực kỳ khô ráp.
  • Từng vùng tổn thương phân chia ranh giới rõ ràng với các vùng da lành.
  • Lâu dần, các vùng da tổn thương có xu hướng bị liken hóa do sự chà xát với quần áo hoặc thói quen gãi ngứa. Sự liken hóa biểu hiện thông qua dấu hiệu tăng sinh tế bào sừng, làn da khô ráp, nứt nẻ, chảy máu.

Hình ảnh bệnh chàm cơ địa mãn tính

Hình ảnh bệnh chàm cơ địa mãn tính

Ngoài ra, chàm thể tạng mãn tính luôn diễn biến dai dẳng và rất dễ tái phát. Các tổn thương da thường đi kèm với cảm giác ngứa ngáy, đau rát (ở 98% số người mắc). Do các cơn ngứa ngày liên tục xuất hiện nên tạo ra yếu tố kích thích phản ứng gãi tạo nên vòng lặp: Ngứa – gãi – tổn thương da – ngứa trầm trọng.

Bệnh viêm da cơ địa có nguy hiểm không?

Viêm da cơ địa không chỉ gây tổn thương trên bề mặt da mà còn đi kèm với nhiều bệnh lý nguy hiểm như hen suyễn, viêm mũi dị ứng,… Do đó nếu không được điều trị tích cực và chăm sóc đúng cách bệnh có thể gây ra một số biến chứng như:

  • Bội nhiễm: Tình trạng viêm nhiễm da cơ địa nếu không được điều trị sớm sẽ tạo điều kiện cho các loại tụ cầu khuẩn và virus gây bệnh xâm nhập qua các vùng tổn thương bên ngoài. Khi đó người bệnh sẽ có thể gặp phải tình trạng nhiễm trùng với các dấu hiệu như sưng đỏ, ứ mủ, ngứa ngáy, nóng rát, trường hợp nặng có thể dẫn đến hoại tử.
  • Viêm da thần kinh: Viêm da thần kinh là hệ quả của viêm nhiễm da không được điều trị sớm và thói quen chà xát, cào gãi lên vùng da tổn thương. Tác động cơ học này sẽ kích thích hệ miễn dịch của cơ thể giải phóng các chất gây viêm, làm tổn thương và dày sừng cho da. Thậm chí trường hợp nặng còn có thể bị thâm nhiễm, xuất hiện vết nứt, gây ảnh hưởng không nhỏ đến ngoại hình.
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh lý cơ địa: Viêm da cơ địa kéo dài và tái phát nhiều lần có thế hoạt hóa tế bào lympho T, giải phóng các chất tiền viêm quá mức. Từ đó làm tăng nguy cơ bị các bệnh cơ địa như hen suyễn, viêm kết mạc dị ưng, viêm mũi dị ứng,…

Ngoài các biến chứng nguy hiểm kể trên, bệnh còn gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, mức độ tập trung và hoạt động của người bệnh. Do đó, gây khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần chủ động tìm gặp bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Chẩn đoán viêm da cơ địa

Chàm thể tạng gây ra những tổn thương mãn tính cho da, rất dễ tái phát khi gặp điều kiện thuận lợi. Trong một số trường hợp, các dấu hiệu của bệnh lại rất dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề thông thường về da. Vì vậy, việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh là điều vô cùng cần thiết.

Hiện nay, việc chẩn đoán bệnh lý này thường chia thành lâm sàng và cận lâm sàng. Trong đó, chẩn đoán lâm sàng bao gồm việc thăm khám triệu chứng, tiền sử gia đình, chẩn đoán cận lâm sàng được thực hiện thông qua kiểm tra nồng độ IgE trong máu.

Các chẩn đoán lâm sàng:

Quá trình viêm da cơ địa dị ứng lâm sàng sẽ dựa trên triệu chứng và thông tin về tiền sử bệnh, yếu tố gia đình. Cụ thể:

  • Triệu chứng ngứa, viêm, tình trạng bệnh tái phát lại nhiều lần.
  • Kèm theo tổn thương da, người bệnh có thể bị viêm môi, khô da, viêm kết mạc mắt, vùng da bị dày sừng,…
  • Bệnh nhân là trẻ em thường xuất hiện các vùng tổn thương màu đỏ trên mặt. Còn ở người lớn, các vùng da bị dày sừng, liken hóa khu vực có nếp gấp.
  • Thăm khám tiền sử cá nhân/gia đinh đã từng bị hoặc điều trị chàm cơ địa, viêm mũi dị ứng, hen…

Các thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ xác định tình trạng bệnh

Các thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ xác định tình trạng bệnh

Chẩn đoán cận lâm sàng

Sau khi thăm khám sơ bộ với các câu hỏi tiền sử, triệu chứng, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm không đặc biệt trong chàm thể tạng như:

  • Định lượng IgE toàn phần: Là xét nghiệm xác định nồng độ IgE trong huyết tương. Nếu bệnh nhân bị viêm da thể nặng, lượng IgE sẽ càng tăng cao (ở 80% người mắc). Còn ở 20% bệnh nhân còn lại, nồng độ IgE vẫn ở mức bình thường. Do vậy, IgE tăng cao không phải là yếu tố quyết định sinh bệnh học của AD.
  • Xét nghiệm bạch cầu ái toan: Chỉ số bạch cầu ái toan bình thường trong khoảng 50-500 tế bào/microlit máu. Ở bệnh nhân viêm da cơ địa, mật độ này có thể tăng lên hơn 450 tế bào/microlit máu.
  • Test áp da: Là phương pháp nhằm xác định các nguyên nhân gây bệnh, làm tăng yếu tố khởi phát bệnh.
  • Radioallergosorbent test (RAST): Là xét nghiệm xác định các dị nguyên huyết thanh. RAST giúp phát hiện các IgE đặc hiệu với kháng nguyên của người bệnh.

Viêm da cơ địa có chữa khỏi được không, bệnh có lây không?

Khác với các căn bệnh ngoài da thông thường, viêm da cơ địa là một trong những bệnh ở thể mãn tính, có thể tái phát nhiều lần trong đời. Hiện nay, y học thế giới vẫn chưa có phương pháp đặc trị dứt điểm căn bệnh này, hầu hết các phương điều trị chỉ có tác dụng cải thiện và giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên nếu được phát hiện và điều trị đúng cách bệnh có thể kiểm soát và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm cũng như tần suất tái phát.

Theo các chuyên gia, viêm da cơ địa không thể lây lan từ người này qua người khác bằng bất cứ hình thức nào kể cả tiếp xúc trực tiếp vào vùng da bị tổn thương. Tuy nhiên bệnh này lại có quan hệ hết sức mật thiết về yếu tố di truyền.

Vì vậy nếu trong gia đình có bố hoặc mẹ mắc bệnh thì khả năng con cái sinh ra bị viêm da cơ địa chiếm khoảng 80%. Đặc biệt căn bệnh di truyền thường khởi phát từ rất sớm, thường là trong giai đoạn trẻ được 7 tuổi. Do đó nếu trong gia đình có người bị bệnh, bố mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để phòng tránh các tác nhân gây hại cho con cái.

Viêm da cơ địa không lây nhiễm nhưng lại có khả năng di truyền từ mẹ sang con

Viêm da cơ địa không lây nhiễm nhưng lại có khả năng di truyền từ mẹ sang con

Phương pháp chữa viêm da cơ địa hiệu quả

Hiện chưa có biện pháp chữa viêm da cơ địa triệt để. Theo các chuyên gia da liễu, việc điều trị bệnh lý này tương đối khó khăn, chủ yếu tập trung vào việc làm giảm triệu chứng, hạn chế cảm giác khó chịu cho người bệnh, ngăn ngừa tái phát. Trong quá trình điều trị người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với các dị nguyên, tránh sử dụng chất kích thích, luôn chăm sóc da bằng những loại kem bôi, thuốc mỡ được khuyên dùng.

Để loại bỏ cảm giác khó chịu, hạn chế nguy cơ tái phát, người bệnh có thể tham khảo một số biện pháp sau:

Chữa viêm da cơ địa tại nhà:

Để loại bỏ các triệu chứng, nguyên nhân bệnh viêm da cơ địa, trước hết người bệnh nên thực hiện các biện pháp sau:

  • Tránh xa tác nhân gây dị ứng. Đồng thời thường xuyên giặt quần áo, vệ sinh nhà cửa, chăn gối,… KHÔNG tiếp xúc với khói thuốc, bụi bẩn từ môi trường.
  • Không tắm quá lâu, chỉ nên tắm trong khoảng 15-20 phút, ưu tiên sử dụng nước ấm.
  • Sử dụng các loại sữa tắm, sản phẩm tắm gội an toàn, không chứa thành phần gây kích ứng.
  • Kiêng gãi, cắt móng tay và luôn rửa tay sạch sẽ.
  • Vào thời tiết nóng bức, luôn chọn quần áo rộng rãi, thoáng mát. Sử dụng kem thoa, sáp giữ ẩm vào mùa đông, uống nhiều nước…

Người bệnh nên chăm sóc da cẩn thận, tránh làm bệnh nặng hơn

Người bệnh nên chăm sóc da cẩn thận, tránh làm bệnh nặng hơn

Bên cạnh các biện pháp trên, bệnh nhân chàm thể tạng cũng có thể tham khảo một số bài thuốc dân gian trị viêm da cơ địa tại nhà như dưới đây:

  • Dùng cây vòi voi: Vòi voi là loại cây mọc hoang, được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc dân gian. Để trị bệnh viêm da cơ địa, người bệnh chỉ cần giã nát vòi voi rồi đắp lên vùng da tổn thương, sau 15-20 phút thì rửa sạch.
  • Lá lốt: Bệnh nhân có thể nấu lá lốt lấy nước uống hằng ngày hoặc giã nát lá lốt, đắp lên vùng da tổn thương.
  • Lá khế: Có thể dùng lá khế trị chàm cơ địa theo nhiều cách khác nhau như uống nước, dùng lá khế chà xát trực tiếp hoặc nấu nước uống hằng ngày.

Lưu ý: Những bài thuốc này đa phần là kinh nghiệm dân gian truyền miệng, chưa được kiểm chứng. Người bệnh nên cân nhắc trước khi sử dụng, tránh làm tình trạng ngứa ngáy thêm trầm trọng.

Điều trị bằng phương pháp Tây y:

Đây là biện pháp đem lại hiệu quả nhanh chóng, có thể giảm nhanh các triệu chứng ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ, phù da và các mụn nước. Các loại thuốc viêm da cơ địa Tây y chỉ có tác dụng điều trị triệu chứng.

Thuốc bôi ngoài da giúp làm mềm da, giảm ngứa nhanh chóng

Thuốc bôi ngoài da giúp làm mềm da, giảm ngứa nhanh chóng

  • Thuốc bôi ngoài da: Thuốc làm mềm da ( chứa polidocanol, salicylic acid, urea), kem dưỡng ẩm cho da, thuốc mỡ và kem bôi chống viêm không chứa steroid, kem chống ngứa, kẽm oxide 10%, hồ nước, dung dịch chứa Chlorhexidine và Hexamidine, thuốc bôi chứa corticoid (hydrocortisone 1%, betamethasone valerate, triamcinolone), thuốc ức chế calcineutrine (dùng cho trẻ trên 2 tuổi), thuốc ức chế PDE4.
  • Thuốc uống: Thuốc kháng histamin, thuốc Corticosteroid đường uống, thuốc có chứa Penicillin, Dicloxacillin, Flucloxacillin, Erythromycin, thuốc kháng sinh khi có dấu hiệu nhiễm trùng da.

Hiện nay, bạn có thể điều trị bệnh viêm da cơ địa bằng liệu pháp ánh sáng bằng chiếu tia cực tím UVA, UVB kết hợp với dùng thuốc điều trị.

Bài thuốc Đông y chữa bệnh:

Viêm da cơ địa theo Đông y là do bị phong hàn xâm nhập, lâu ngày dẫn đến nhiệt sinh, huyết táo không dưỡng được da. Thêm vào đó các hoạt động của gan, thận bị kém dẫn đến độc tố tích tụ sinh ra khô, ngứa, viêm nhiễm. Do đó điều trị căn bệnh này, đông y tập chung vào việc chữa trị từ bên trong, tăng cường giải độc, tán phong, trừ tà. Một số bài thuốc Đông y chữa viêm da cơ địa hiệu quả mà người bệnh có thể tham khảo là:

Bài thuốc thang dinh thang:

  • Để thực hiện bài thuốc này người bệnh chỉ cần chuẩn bị 12g vỏ rễ cây dâu, mạch đông, cây nhẫn đông, đẳng sâm, rau má, ké đầu ngựa, đơn tướng quân, bèo cái.
  • Kết hợp với 10g trúc căn, đam sâm, 8g chi liên, trúc diệp.
  • Sau đó đem sắc thuốc, uống ngày 1 thang.

Bài thuốc tiêu phong tán:

  • Bài thuốc này cần các nguyên liệu như 12g rau bồ cóc, rau má, mao truật, thổ phục linh, sài đất, địa hoàng, kim ngân hoa.
  • Kết hợp với 10g mỗi loại tần quy, khổ sâm, kinh giới, 8g mỗi loại đại đao tử, thạch cao, tri mẫu, sơn hoa trà, 6h thuyền thoái, 4g cam thảo.
  • Rửa sạch, sắc nước rồi chia làm 3 phần bằng nhau uống hết trong ngày.

Thanh bì dưỡng can thang:

Thanh bì dưỡng can thang được trung tâm nghiên cứu thuốc dân tộc phát triển dựa trên bài thuốc Trợ Tang bì của Hải Thượng Lãn Ông. Bài thuốc này gồm sự phối hợp của 3 bài thuốc nhỏ là thuốc bôi, thuốc uống và thuốc ngâm rửa.

  • Trong đó thuốc uống là sự kết hợp của các vị thuốc quý như bạch linh, thương nhĩ, phục linh, bồ công anh, sâm cát,… làm thành viên cao tiện lợi. Khi sử dụng người bệnh chỉ cần hòa cao thuốc vào nước ấm rồi uống sau ăn 30 phút, ngày 2 lần.
  • Thuốc bôi sẽ gồm tần quy, sa tử đằng, đỏ lá đỏ, kết hợp với nhẫn đông hoa điều chế thành thuốc bôi ngoài. Khi sử dụng người bệnh chỉ cần vệ sinh da sạch sẽ, sau đó lấy tăm bông chấm thuốc, thoa đều lên vùng da bị tổn thương, mỗi ngày thoa 2-3 lần là được.
  • Thuốc ngâm rửa là sự kết hợp của mò trắng, cây cù đèn, hoàng liên, đơn lá đỏ và nhiều dược liệu khác. Sản phẩm đã được sấy khô, đóng trong gói nhỏ, rất tiện lợi cho người bệnh. Mỗi ngày người bệnh chỉ cần đun 1 gói dược liệu với 2 lít nước sau đó pha loãng dùng để ngâm rửa vùng da bị viêm nhiễm.

Bài thuốc An bì thang:

An bì thang là bài thuốc nổi tiếng của trung tâm da liễu Đông y Việt Nam với sự kết hợp hoàn hảo của 3 bài thuốc uống giải độc, cao bôi ngoài da và thuốc ngâm rửa. Cụ thể:

  • Thuốc uống: Kết hợp giữa nhẫn đông, tơ hồng xanh, đơn lá đỏ và các dược liệu như hồng hoa, vỏ gạo với tác dụng chính là đào thải độc tố, giảm sưng phù, hết mẩn ngứa.
  • Thuốc bôi: Các dược liệu quý gồm vỏ rễ cây dâu, bí đao kết hợp với cây vảy ngược, mật ong, thiên mã hồ giúp làm lành, tái tạo tế bào da.
  • Thuốc ngâm rửa: Các dược liệu như ô liên rô, cúc giáp mò trắng, chi liên giúp sát khuẩn, ngăn ngừa viêm da lan rộng.

Các bài thuốc Đông y điều trị viêm da cơ địa cần kiên trì thực hiện trong thời gian dài kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý thì mới cho hiệu quả tốt.

Người bệnh viêm da cơ địa nên ăn gì và kiêng gì?

Chế độ ăn uống là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị bệnh chàm thể tạng. Dưới đây là nhóm thực phẩm bệnh nhân nên ăn và nên kiêng:

Nhóm thực phẩm nên ăn:

Người bệnh viêm da cơ địa nên tăng cường các thực phẩm sau:

  • Thực phẩm giàu omega 3: Cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho hoạt động của cơ thể, đảm bảo sự phát triển của hệ thống các mô liên kết. Người bệnh có thể tăng cường cá ngừ, cá hồi, cá trích,… chúng là những loại cá rất giàu Omega-3.
  • Ngũ cốc: Giúp bổ sung lượng lớn protein bổ dưỡng, có tác dụng cải thiện hiệu quả chức năng miễn dịch cho bệnh nhân.
  • Thực phẩm giàu vitamin: Bệnh nhân nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, B, E có trong cà rốt, đu đủ, súp lơ, đậu xanh, giá đỗ, hạt hướng dương,…

Nên kiêng ăn gì để bệnh nhanh chóng khỏi hơn?

Một trong những nguyên nhân có thể làm bùng phát các triệu chứng của viêm da cơ địa là chế độ ăn uống thiếu khoa học. Do đó những người bị bệnh, cần chú ý kiêng hoặc hạn chế những loại thực phẩm dưới đây.

  • Hải sản: Các loại hải sản như tôm, cua, ghẹ, mực có thể làm tăng nguy cơ dị ứng, kích thích phản ứng viêm nhiễm trên da do đó cần hạn chế tuyệt đối.
  • Thịt đỏ: Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu tuy tốt cho sức khỏe nhưng lại là thứ đại kỵ với những bệnh nhân viêm da cơ địa do khả năng kích ứng và gây ngứa ngáy cao.
  • Thịt gà, trứng gà: Nhóm thực phẩm này có khả năng xung đột với hệ miễn dịch, do đó có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng ngứa ngáy, nổi mẩn,…
  • Đậu nành: Đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành như váng đậu, sữa đậu cũng là nhóm thực phẩm mà người đang bị viêm nhiễm da cần hạn chế tuyệt đối.
  • Các đồ ăn muối chua: Dưa cải muối chua, kim chi, cà muối,… khi ăn vào người có thể làm tăng độc tố dưới da từ đó khiến bệnh thêm trầm trọng hơn.
  • Sữa: Sữa và các chế phẩm từ sữa, đặc biệt là sữa bò, phô mai là những thực phẩm mà người viêm da cơ địa cần tuyệt đối tránh xa nếu không muốn bệnh tiến triển nặng hơn.
  • Các chất kích thích: Ngoài ra người bệnh còn cần phải hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ uống có cồn, đồ ăn đóng hộp, nhiều dầu mỡ trong quá trình đang điều trị bệnh.

Hạn chế ăn hải sản là nguyên tắc quan trọng mà người bệnh da liễu cần ghi nhớ

Hạn chế ăn hải sản là nguyên tắc quan trọng mà người bệnh da liễu cần ghi nhớ

Cách chăm sóc và dự phòng tái phát bệnh hiệu quả

Đặc trưng của bệnh viêm da cơ địa là bệnh có thể khởi phát đột ngột do các tác nhân kích ứng. Các triệu chứng diễn biến nhanh, nặng nhưng cũng có thể biến mất sau đó và lại tiếp tục bị kích ứng khởi phát. Chu kỳ này cứ lặp đi lặp lại theo bệnh nhân nhiều năm sau đó.
Do đó, cần có biện pháp chăm sóc và đề phòng tái phát hiệu quả.

  • Lựa chọn kem dưỡng da để cấp ẩm cho da, tránh da bị khô đặc biệt trong thời tiết hanh khô của mùa thu đông.
  • Tránh sử dụng các loại mỹ phẩm, xà phòng, sữa tắm có chứa cồn, chất tẩy rửa mạnh, nên dùng các sản phẩm chiết xuất từ thiên nhiên để tốt cho da.
  • Không tắm gội bằng nước quá nóng làm da bị khô và mất nước, không tắm quá lâu.
  • Lựa chọn quần áo rộng rãi, thoáng, chất liệu thấm hút tốt, không mặc đồ bó sát, chất liệu len, dạ,…
  • Cắt móng tay sạch sẽ, không gãi ngứa, cào xước lên da để tránh làm vỡ mụn nước, chảy dịch nước, chảy máu,… làm da bị tổn thương.
  • Tìm hiểu về bệnh viêm da cơ địa, xác định các yếu tố có thể kích ứng bệnh khởi phát, từ đó có biện pháp phòng tránh đúng cách.
  • Luôn giữ môi trường sống sạch sẽ, không có bụi bẩn, loại trừ các dị nguyên như lông động vật, phấn hoa, vải len, vải dạ,…
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học, tránh ăn các món ăn, thực phẩm có thể gây kích ứng hoặc bản thân đã có tiền sử bị kích ứng.
  • Xây dựng chế độ sinh hoạt hợp lý, nghỉ ngơi đúng cách, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng, làm việc quá sức.

Các nguồn tổng hợp, tham khảo Bệnh Viêm da cơ địa Uy Tín:

Website: https://www.om.acm.gov.pt/web/dominhduong/home